tỉnh lược

Người viết thường sử dụng tỉnh lược để câu văn ngắn gọn hơn.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Lược bỏ, rút gọn: "tỉnh lược" là hành động bỏ đi một hoặc nhiều yếu tố (từ, cụm từ, thành phần) trong câu, văn bản hoặc lời nói mà không làm thay đổi ý nghĩa cơ bản, thường nhằm mục đích tiết kiệm ngôn ngữ hoặc tránh trùng lặp.
   • Áp dụng trong ngôn ngữ học: "tỉnh lược" chỉ hiện tượng một số từ hoặc thành phần cú pháp bị lược bỏ trong câu, nhưng người nghe hoặc người đọc vẫn hiểu được dựa vào ngữ cảnh. Ví dụ: trong câu "Tôi ăn cơm, bạn ăn phở", từ "ăn" ở vế sau có thể được tỉnh lược.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Trong văn nói hàng ngày, người ta thường tỉnh lược chủ ngữ để câu ngắn gọn hơn. (Trong giao tiếp thông thường, người nói bỏ qua chủ ngữ vì ngữ cảnh đã rõ.)
  • Nhà văn đã tỉnh lược nhiều chi tiết miêu tả để truyện ngắn gọn hơn. (Tác giả lược bỏ bớt các mô tả dài dòng để câu chuyện súc tích.)
  • Khi viết tin nhắn, bạn có thể tỉnh lược các từ không cần thiết. (Bạn có thể rút gọn tin nhắn bằng cách bỏ qua những từ thừa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "phép tỉnh lược" (danh từ): một biện pháp tu từ hoặc cú pháp trong ngôn ngữ, dùng để lược bỏ một số thành phần nhằm tạo sự cô đọng, nhấn mạnh.

  • Phép tỉnh lược thường xuất hiện trong thơ ca để tăng tính hàm súc. (Biện pháp lược bỏ từ ngữ được dùng trong thơ để ý thơ sâu sắc hơn.)

• "tỉnh lược chủ ngữ": hiện tượng bỏ chủ ngữ trong câu, phổ biến trong tiếng Việt.

  • Câu "Đi học về" là một ví dụ về tỉnh lược chủ ngữ. (Câu này lược bỏ chủ ngữ "tôi" hoặc "nó" vì ngữ cảnh đã rõ.)

Biến thể và từ gần giống

• Lược bỏ (động từ): bỏ đi một phần, làm cho ngắn gọn hơn — đồng nghĩa với "tỉnh lược".

  • Bài viết này cần lược bỏ những đoạn lan man. (Bài viết cần loại bỏ phần không cần thiết.)

• Rút gọn (động từ): làm cho ngắn lại, giảm bớt nội dung — gần nghĩa nhưng có thể không phải lúc nào cũng là lược bỏ hoàn toàn.

  • Cô ấy đã rút gọn câu chuyện để kể trong 5 phút. (Cô ấy thu gọn nội dung cho ngắn gọn.)

Từ đồng nghĩa

• Lược bỏ: bỏ đi, loại trừ.
• Giản lược: làm cho đơn giản hơn bằng cách bỏ bớt.
• Khuyết thiếu (trong ngữ pháp): thiếu vắng một thành phần nhưng vẫn có nghĩa.

Thành ngữ liên quan

• Nói tắt, viết gọn: cách diễn đạt ngắn gọn thông qua tỉnh lược.
  • Trong giao tiếp, nói tắt là một dạng tỉnh lược phổ biến. (Việc bỏ bớt từ ngữ trong lời nói giúp câu ngắn hơn.)